Izlazi iz čemerne svakodnevnice

“Sin”, Florijan Zeler / Ana Tomović, Atelje 212 i “Dan kada ja nije više bilo ja”, Roland Šimelpfenig / Tara Manić, Beogradsko dramsko pozorište

Drama “Sin” savremenog francuskog pisca Florijana Zelera je snažno porodično i psihološko delo koje ispisuje posledice drastičnih odluka roditelja na život dece. Protagonista je Nikolas, sedamnaestogodišnjak koji teško prihvata razvod roditelja i započinjanje novog života njegovog oca, zbog čega se izoluje, postaje neprilagođen, usamljen, depresivan. Zelerova drama je moćna zbog živih likova i žestokih emocija, ali i alarmantno važnih problema savremenog društva, koji se ne rastresaju često, naročito ne u našem pozorištu. Takođe, problem suočavanja društva sa tragičnim psihološkim sunovratima mladih ljudi može se primeniti u širem kontekstu, zbog čega je ovaj komad još važniji, imajući u vidu današnje zabrinjavajuće narastanje psiholoških tegoba, jednog od nusefekata pandemije.

Predstava “Sin” rediteljke Ane Tomović uspešno je prenela vrednosti teksta na pozornicu, prevashodno zahvaljujući uverljivim i emotivno izražajnim nastupima glumaca. Luka Grbić psihološki precizno igra Nikolasa, sina koji strada u izazovima adolescencije, ne uspevajući da sa njima izađe na kraj. Isidora Minić takođe vešto stvara lik njegove majke Ane koja ostaje sama nakon što otac Pjer (Svetozar Svetković) zasnuje novu porodicu, sa Sofijom (Tamara Dragičević). Branislav Zeremski igra odlučnog Doktora, a Relja Janković Bolničara. Na planu dramskih sukoba, naročito je važan konflikt između oca i sina, različitost njihovih karaktera i odnosa prema životu, koji se mogu shvatiti i kao odraz promena duha vremena, odnosno kritika ravnodušnosti današnjih mladih ljudi. Pjer živi sa uverenjem da je život večna borba, žilav je u nastojanjima da se domogne svojih parčića sreće, dok je Nikolas potpuno rezigniran, bez volje za borbu sa virovima života koji ga odvlače na dno.

Foto Boško Đorđević – Atelje 212

Stil igre se može definisati kao blago stilizovani realizam, pri čemu je stilizacija naročito izražena u scenografiji (scenografija Jasmina Holbus, kostimografija Momirka Bailović). Scena naizmenično predstavlja dom Ane i novi dom Pjera, funkcionalno prelazeći iz jednog u drugi. Na simboličko-vizuelnom planu su važna dva mobilna zida čiji se položaj menja, u skladu sa promenama odnosa između likova. Na primer, u dramski napetim trenucima, zadnji zid klizi napred, smanjujući likovima prostor za igru, simbolički ih sve više gušeći. Stilizacija je povremeno prisutna i u rediteljskim rešenjima, na primer, u sceni zajedničkog plesa, kojoj se pridružuju i likovi Doktora i Bolničara, koji do tada nisu izlazili na pozornicu (scenski pokret Damjan Kecojević).

Problemima bračnih kriza i traženja novih identiteta bavi se i predstava “Dan kada ja više nije bilo ja”, nastala prema drami savremenog nemačkog pisca Rolanda Šimelpfeniga, izgrađenoj na nadrealnim situacijama. Radnja se dešava u okviru jedne porodice, čiji život teče u monotoniji, dotučen rutinom i neispunjenim snovima. Tu kolotečinu razbija pojava likova dvojnika roditelja koji zapetljavaju bračne odnose, kao i relacije roditelja sa decom, blizancima tinejdžerima. Motiv dupliranja likova se može shvatiti kao metaforički odraz krize identiteta, potrebe za begom, za stvaranjem alternativne realnosti, novog života koji će biti ispunjeniji i blistaviji od čemerne svakodnevnice. Ovaj, kao i prethodni komadi Rolanda Šimelpfeniga (kod nas su ranije igrani “Arapska noć” i “Push Up”), ima nekonvencionalnu naraciju gde se prepliću epsko i dramsko, fragmentarne je strukture, specifičnog jezika i ritma, i naglašenih poetskih značenja. Njegova neobičnost zahteva poseban scenski tretman, pronalazak delikatne rediteljske poetike.

Foto Dragana Udovičić – Beogradsko dramsko pozorište

Režija Tare Manić je stilizovano realistička, glumci nastupaju u preovlađujuće realističkoj scenografiji koja predstavlja dom ove porodice (scenograf i kostimograf Selena Orb). Tom realizmu fale začudnija, maštovitija rešenja koja bi iznela metafizička, poetska značenja komada, traženje smisla izvan smisla samih reči. Glumci Ivan Tomić (otac), Ivana Nikolić (majka), Daniel Sič (dvojnik), Nataša Marković (dvojnica), Ivan Zarić (sin), Slađana Vlajović (ćerka) igraju stilizovano realistički, blago povišenog, neprirodnog tona, odgovarajućeg za apsurdnu komediju situacije. Predstava je tako (neočekivano) postala povremeno smešna apsurdna komedija kojoj fale značenja izvan pojavnog apsurdnog realizma. Imajući u vidu eksperimentalnu formu komada, trebalo je pronaći složeniji scenski jezik, koji bi fantastične i poetske elemente u tekstu, nekako čudesnije otelotvorio na sceni. U tom smislu, najuspešnija scena u predstavi se odvija u baru “Sabljarka”, u dubini pozornice, u senzualnoj, kabaretskoj atmosferi koja nosi izvesnu tajanstvenost, potrebnu ovoj predstavi u mnogo većoj meri.

Ana Tasić

Kritike su objavljene u Politici 11. aprila 2021. godine

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s