Mršave lekcije o Jugojugoslaviji

“Jugojugoslavija”, tekst i režija Bon Park, Beogradsko dramsko pozorište

Scenski tekst “Jugojugoslavija” nemačkog autora Bona Parka u fragmentima donosi odbleske prošlosti, bajkovite i romantizovane utiske o jednoj zemlji koja je bila dobra za život svojih građana (prevod Bojana Denić). Radnja se dešava u budućnosti, 2109. godine, u nekom post-distopijskom vremenu, nakon udara apokaliptičnih perioda. Satkana je od sećanja aktera koji pripovedaju o životu u Jugojugoslaviji, zemlji nastaloj 2045. godine. U toj državi blagostanja novac nije bio važan, moglo je da se putuje, a obrazovanje i umetnost su se veoma cenili. U priču o Jugojugoslaviji su uvedena i druga značenja, otkrivanje postojanja neprijateljskih namera prema njoj, opstrukcije protivnika zatrovanih mržnjom (u četvrtoj sceni, naslovljenoj “Zoran od pliša”). Narativni tok prati i krah Jugojugoslavije, nakon smrti Toa, ispisujući pojave koje se odvijaju dvadesetak godina posle (metafora našeg vremena). Taj post-život je doneo trijumf individualizma, stvarnost koja je zbrisala važnost zajedništva i usmerila ljude ka njima samima.

Foto Dragana Udovičić – BDP

Osim povremenih, komično ili poetski efektnih, opservacija o našoj istoriji, tekst Bona Parka nažalost nije mnogo vredan materijal za građenje predstave, jer je idejno mršav, preovlađujuće sačinjen od opštih misli koje nam nisu mnogo intrigantne. Likovi su skice, ili figure, puki nosioci misli i sećanja, bez stvarnije autentičnosti, koja bi im udahnula opipljiviji, punokrvniji scenski život. Kao takav, Parkov tekst je u startu ograničio mogućnosti ove predstave, u celini mlake i ravne.

Isidora Simijonović, Jadranka Selec, Jelena Čvorović Paunović i Nikola Malbaša, stilizovano, maštovito obučeni, i postavljeni u ceremonijalno beli, minimalistički prostor, usklađeno teatralno igraju naratore i likove (total dizajn Julija Nusbaumer i Bon Park). Svaka scena počinje natpisom koji se projektuje na zadnji zid, kao naslov lekcije, didaktički, pomalo nalik Brehtovom pozorištu. Izvođači su izveštačeni, iscereni, otuđeni, kao klovnovi, jer je savremena istorija cirkus.

Foto Dragana Udovičić – BDP

Scenski su najdopadljiviji muzičko-koreografski delovi koji donose magičnu demistifikaciju istorijskog, kroz njihov spoj sa idiomima popularne kulture. To je slučaj sa šestom scenom, koja prikazuje smrt vođe Toa, 2080. godine, kada se vojna parada pretapa u efektno izvođenje pesme Kajlli Minog “Can`t Get You Out Of My Head”, kao i sa poslednjom, sedmom scenom, predstavljanjem neminovnosti nastavka života, kakav god da je, otelotvorenog kroz citiranje i izvođenje još jedne pop pesme, Majli Sajrus, “We Can`t Stop”. Za naročitu upečatljivost njihovog scenskog izvođenja zalužan je prateći dečji hor pionira, uživo praćen muzikom četvoročlanog orkestra (Ljubomir Ćustić – harmonika i klavijatura, Petar Nikolić – gitara i perkusije, Lazar Pavlović – kontrabas, Đorđe Kujundžić/Rastko Uzunović – klarinet, kompozitor Ben Rosler). Ovi muzičko-scenski pasaži čine predstavu “Jugojugoslavija” živom i gledljivom, i može se reći da bi ona u celini bila uspešnija da je fokus pomeren na muzičko izvođenje, odnosno da su ti muzičko-scenski delovi još prošireni, na račun slabih dramskih segmenata. Oni bi tako formalno i stilski zavodljivo popunili praznine u doživljaju igre, koje je stvorilo značenjsko siromaštvo teksta.

Ana Tasić

Kritika je objavljena u Politici 23. novembra 2020. godine

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s