Ritual obnavljanja bliskosti

UMESTO POZORIŠNE KRITIKE:

Nišvil džez teatarski festival: predstave “Tri sestre i Nataša P.” i  “Izolacionisti”

Deo ovogodišnjeg pozorišnog programa Nižvil džez festivala održan je bez publike, na niškim scenama na otvorenom prostoru, uz video prenos uživo na Internetu. Predstava “Tri sestre i Nataša P.” rediteljke Nataša Poplavske, produkcija kompanije Art medija, u saradnji sa Nacionalnom operom i baletom Severne Makedonije, odigrana je na Letnjoj pozornici u Tvrđavi. Dobrim delom maskirani, makedonski glumci su izveli adaptaciju Čehovljeve izvanredne drame, predstavljene iz ugla Nataše Prozorove, žene Andreja, brata tri sestre, Olge, Maše i Irine. Taj ugao donosi akcenat na društvenim, klasnim razlikama, što je prikazano u izrazito stilizovanom tumačenju, baziranom na spoju naročito osmišljenog vizuelnog i muzičkog izraza. Čehovljevo delo je karakteristično zbog snage emocija koje se oblikuju između redova, u pauzama u govoru, u neizgovorenom, a to se ovde ogleda u osećajnom muzičkom i plesnom izvođenju. Susret sa lajv strimom ove predstave ostavio je specifičan utisak zbog praznog auditorijuma. Sa jedne strane je tužno gledati izvođenje bez gledalaca, što je reprezentativni, ili simbolički prizor našeg vremena čudnijeg od sna. Sa druge strane je izuzetno dirljivo posmatrati čin neodustajanja, nezadrživu potrebu da se igra po svaku cenu, da se ne dopusti odumiranje umetničke reprodukcije stvarnosti.

Premijera predstave “Izolacionisti” je održana naredno veče, u niškoj Tvrđavi, u Vizantijskoj ulici, na jednom od arheoloških lokaliteta (režija i koncept Maja Mitić). Oko ovog izvođenja su se okupili radoznali prolaznici, slučajni gledaoci, donekle poništavajući čudno sablasni efekat prazne scene. “Izolacionisti” su oblik pozorišta zajednice, koje izvode žene preko 65 godina starosti, a osnovni smisao projekta je poboljšanje uslova života i statusa pripadnika trećeg doba u Nišu. Reč je o delu projekta “Inicijativa za zdravo i kreativno starenje”, koju realizuje produkcija “Nova mreža” (uz podršku Britanskog saveta i Trag fondacije). Pored toga, tema “Izolacionista” je čvrsto uklopljena u sadašnjost opterećenu neophodnošću fizičke distance. Strukturu igre čini izvođenje niza prizora koji odražavaju potrebu za međuljudskim zajedništvom, kroz oblikovanje svakodnevnih radnji, od kuvanja, do šivenja. Ove scene su dopunjene muzičkim delovima, pevanjem različitih pesama uživo (Una Marković). Veći deo predstave se odigrava bez reči, ali se pri kraju uvode audio zapisi, koji grade kontekst. Putem zvučnika slušamo delikatnu majčinu ispovest o odvojenosti od ćerke, zbog početka njenog novog života. Situacija je iskomplikovana epidemijom i izolacijom, a to produbljuje posledičnu goruću potrebu za fizičkom bliskošću.

Foto Ivan Jovanović

Čežnja za telesnim kontaktom jedan je od najvećih globalnih izazova današnjice, što ova predstava iskreno i posvećeno istražuje, kroz realističke, ali i simboličke prizore (pranje vodom, iznošenje jabuka itd.). Igra se završava izvođenjem pesme “Living In A Ghost Town” Roling Stounsa, jedne od “himni korone”, nastale na početku širenja epidemije i globalne izolacije. Njeni stihovi, između ostalog, otkrivaju upravo tu neophodnost fizičke bliskosti, žudnju za popunjvanjem praznine zbog obustave telesnog kontakta: “Ja sam duh/Duh koji živi u gradu duhova/Možeš da me tražiš/Ali ne i da me pronađeš”.

Predstava “Izolacionisti” je neka vrsta rituala ponovnog uspostavljanja pozorišne igre, njenog buđenja iz sna, ili, rečima iz sveprisutnog govora, skidanja sa respiratora i laganog povratka u samostalni život. Ovaj ritual je naročito zanimljiv zato što izvođačice nisu profesionalne glumice, već žene koje nastupaju iz instinktivne, dubinske, suštinske potrebe. Putem njihove igre se simbolički uspostavlja novi svet, ili obnavlja stari, svet u kome je fizička bliskost ponovo normalnost, a ne eksces i vid rizika. Svet u kome Džegerov duh prelazi granicu sa bestelesnošću, vraćajući se na prostor materijalnog prisustva i obnovljene bliskosti.

Ana Tasić

Tekst je prvo objavljen u Politici

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s