Ljubav nesputana granicama

„Romeo i Julija“ Selme Spahić na Barskom ljetopisu

Bar – Predstava Bosanskog narodnog pozorišta iz Zenice „Romeo i Julija“ prikazana je prošle nedelje u takmičarskom programu „Barskog ljetopisa“, na letnjoj pozornici (ova predstava je desetak dana ranije otvorila i festival „Grad teatar“ u Budvi). Rediteljka Selma Spahić je uradila možda do sada njenu najbolju režiju, raskošno razmaštanu, značenjski i žanrovsko-stilski izuzetno razgranatu i savremenu. Krećući od Šekspirove tragedije „Romeo i Julija“, Spahićeva je napravila vizualno i muzički uzbudljivu, mladalačku, zanosnu predstavu koja problematizuje savremena značenja društveno-politički sputanih ljubavnih odnosa. Kao takva je izuzetno vredan primer uspešnog savremenog tumačenja klasične dramske literature, i očigledne opravdanosti repertoarskog izbora (dramaturg Dario Bevanda).

Scenska igra je u velikoj meri izgrađena na veštim muzičkim i koreografskim delovima. Originalni Šekspirov stih je delimično zadržan, a naročito se poetski upečatljivo ostvaruje u songovima, hipnotički pevanim na engleskom jeziku. Svežu i nesputanu mladalačku energiju bitno donosi mladi deo ansambla koji nastupa zajedno sa iskusnim glumcima. Igra devetnaest mladih izvođača, izabranih na audiciji, ima različita značenja. Na početku predstavljaju neobuzdanu rulju koja simbolički otelotovoruje zaraćene strane, Montekijeve i Kapuletove. Međusobno se pljuju i koškaju, vizualno i fizički izražajno. Pod skrivajućim, kukavičkim maskama, pokušavaju da razdvoje skoro magnetski zaljepljena tela Romea i Julije, neposredno nakon njihovog prvog susreta. Takođe, u nekoliko scena, ovi mladi ljudi grade moćne dokumentarističke prizore. Otkrivaju rezultate anketa na koje su sami odgovarali, a tiču se današnje vere u ljubav, važnosti braka, (ne)jednakosti među polovima, kao značenja zabranjenih i prikrivanih ljubavnih odnosa, često između partnera različitih nacionalnosti. Ove dokumentarističke scene su multimedijalno uobličene. Na video bimu se projektuju pomenuta pitanja iz anketa, na koje mladi glumci daju odgovore. U isto vreme ostatak ansambla osećajno, horski peva Šekspirove stihove o borbi ljubavi i mržnje, nerazmrsivom spletu sreće i nesreće, dok glumica koja igra Juliju unezvereno trči u krug, gradeći opšte osećanje jakog nemira.

Podignuta na idejama Brehtovog epskog teatra, predstava počinje saopštavanjem toka radnje koji ćemo gledati, čime se gradi gledaočev odmak prema događajima, odnos koji podstiče analitički pristup. Muzičar i narator, Knez Dela Skala (Benjamin Bajramović) sedi na levoj strani scene, kao neki DJ koji prati ceo tok radnje, najavljuje činove, povremeno komentariše događaje. Naročito je zanimljivo ostvareno njegovo pripovedanje tragičnog raspleta, kada otkriva okolnosti stradanja Romea i Julije. Tokom ovih napetih, potresnih prizora, glumci koji igraju Romea (Enes Salković) i Juliju (Lidija Kordić) ga ućutkuju, očajnički pokušavaju da zaustave tok događaja, provalu neminovne stvarnosti.

Foto Barski ljetopis

Izuzetni su muzičko-koreografski slojevi predstave koji zavodljivo poetski izražavaju Šekspirovo shvatanje ljubavi, kao bojnog polja, stalnog sukoba privlačnosti i odbojnosti, isprepletanosti čežnje i sete zbog prepreka u njenom ostvarivanju (muzika Draško Adžić i Benjamin Bajramović). Kostimografska rešenja su takođe osobena (kostim Hatidža Nuhić). Na primer, Julijini roditelji (Saša Handžić, Selma Mehanović) su obučeni u stilizovane oblike trenerki, koji sugerišu milje (povampirenih) dizelaških mufljuza. Julijina majka, na primer, eklektički nosi donji deo trenerke, cipele na štiklu i zlatnu kajlu oko vrata. Na scenografskom planu, naročito je upečatljiv Lorencov cvetno dizajnirani Jugo, isto oslikan kao telo ovog ekscentrično uobličenog fratra (Alban Ukaj). Njegov Jugo je nalik nekakvom hipi utočištu, prostoru slobode koji prkosi ostatku društva (scenografija Mirna Ler). U vezi sa time je ključan njegov smisao u epilogu, nakon tragičnog raspleta. Rascvetani Jugo stupa na scenu, praćen lepršavim pop tonovima i zarazno optimističnim plesom aktera. Scenu shvatamo kao znak ujedinjenja ljubavnika u nekom drugom svetu, simbolički trijumf ljubavi koja preskače sve fizičke barijere, u metafizičkom prostoru bez ograničenja.

Ana Tasić

Tekst je objavljen u Politici, 22.7.2018.

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s