Lične, društvene i kosmičke drame

  1. Sterijino pozorje: „Hajka na vuka“, Ognjen Obradović /Nataša Radulović, Šabačko pozorište, „Svedobro“, Stevan Vraneš / Nemanja Ranković, Narodno pozorište Užice i „Kepler 452-B“ Tijana Grumić / Jug Đorđević, Pozorište „Bora Stanković“ Vranje

 

Radnja porodično-socijalnog komada „Hajka na vuka“ Ognjena Obradovića dešava se u jednoj sumornoj srpskoj kafani, gde se upliću i raspliću porodične i lične drame. One odražavaju opšte beznađe, sumornost rastočenih života, podsećajući povremeno po atmosferi i detaljima na Simovićevo „Čudo u Šarganu“. Obradovićevi likovi, njihovi odnosi i težnje ka boljem životu imaju dramske potencijale, ali oni nisu dovoljno razvijeni, niti imaju značenjske ili stilske osobenosti koje bi ih učinile umetnički delikatnim. Režija Nataše Radulović i igra ansambla šabačkog pozorišta nažalost nije uspela da podigne tekst na viši umetnički nivo, naprotiv, učinili su ga grubljim i plićim, uprkos nespornom trudu. Na sceni se povremeno postigne upečatljiva dinamika pripovedanja, sa ređanjem kratkih fragmenata koji podsećaju na filmsku dramaturgiju. Takođe je funkcionalna učestala upotreba pesme „Ej živote“, lajtmotiva koji uživo izvode likovi, ali i koju čujemo snimljenu preko zvučnika, u najdramatičnijim trenucima (kompozitorka Irena Popović). Posebno imajući u vidu da je ovo prvo samostalno učešće Šabačkog pozorišta u glavnom programu Sterijinog pozorja, smatramo da bi se ansambl pokazao u znatno znatno boljem svetlu, da je nastupio sa svojom umetnički vrednijom predstavom „Rubište“, po tekstu Ninoslava Đorđevića, u režiji Kokana Mladenovića.

Hajka na vuka, foto Sterijino pozorje

Ni užička predstava „Svedobro“ reditelja Nemanje Rankovića nažalost nema dovoljno visoke umetničke vrednosti, koje očekujemo od predstava u glavnom programu Sterijinog Pozorja. Društveno-psihološka drama Stevana Vraneša dešava se daleko od sveta, u nekoj šumskoj nedođiji, gde je protagonistkinja Marina (Tanja Jovanović) odlučila da pronađe mir, birajući takozvani zdrav život, koji uključuje bavljenje jogom i organsku ishranu. U posetu joj dolazi prijateljica iz prošlosti Jovana (Biljana Zdravković), a često im navraćaju i bivši ratnik Rajko (Igor Borojević), starleta Nika (Tijana Karaičić), i nemi prijatelj Žarko (Branislav Ljubičić). Među njima se grade odnosi koji otkrivaju nepreglednu tugu, nagomilana nezadovoljstva, kao i snove o boljem životu. Iako ima izvesne uverljive emocionalnosti u komadu, karakteri i odnosi među likovima nisu mnogo osobeni, ni razgranati. Ni u ovom slučaju, igra glumaca nije u celini dovoljno psihološki suptilna, pa ni uverljiva.

Sa druge strane, intimna psihološka drama „Kepler 452-B“ Tijane Grumić, nosi upadljivu dozu autentičnosti, u obradi tema smrti, relativnosti postojanja, nošenja sa bolešću, razumevanja ljubavi. Specifičnost komada koji čini splet ispovednih monologa i dijaloških scena, iz sadašnjosti i prošlosti likova, jeste postavljanje intimnih drama likova u šire kontekste, kosmički, medijski. Akteri ponavljaju vesti iz medija, o otkrivanju novog solarnog sistema i mogućeg života na  planeti Kepler 452-B, vest o smrti Bouvija itd. Paralelno saznajemo i o neizlečivoj bolesti majke Mirjane (Radmila Đorđević) koju tretira doktor Ivan (Bojan Jovanović). U toj mreži vesti i ispovesti se specifično relativizuje ljudsko postojanje i smrt, ali i njihova spektakularizacija u medijima, pri čemu se bitno postavlja i odnos između javnog i privatnog. Vesti su lajtmotivi, neka vrsta refrena koji se hipnotički ponavlja, što sugestivno jača njihova dramska i poetska značenja.

Kepler 452-B, foto Sterijino pozorje

Bavljenje postojanjem drugih života u kosmosu, isprepletano sa svakodnevnim problemima aktera drame, osim što relativizuje ljudski položaj, ima i značenje eskapizma. Jedna od važnih misli koju izgovaraju likovi na sceni jeste da stalno tražimo novi život dok nam ovaj promiče pred očima. U vezi sa time se može shvatiti problematizacija medijskog bavljenja „selebritijima“ –  javnost se opsesivno interesuje za živote drugih ljudi, kako bi pobegla od svojih.

Režija Juga Đorđevića je vrlo efektna u krajnjem minimalizmu i stilizaciji. Ključno je oslonjena na preciznu i psihološki fino iznijansiranu igru četiri glumca (igraju i Jelena Filipović i Nenad Nedeljković). Oni nastupaju na kamernom, asketskom prostoru, okruženi gledaocima koji ih skoro dodiruju. Na sceni se nalazi samo mikrofon i barska stolica, gusta tišina pritiska, razgolićujući autentičnu emocionalnost igre.

Ana Tasić

Kritika je objavljena u Politici, 6. juna 2018. godine

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s