Karađorđe u hipermarketu

Predstava “Crni”, tekst Robert Lenard, prema drami Išvana Baloga,  reditelj Žanko Tomić, Novosadsko pozorište

Predstava “Crni” mađarskog Novosadskog pozorišta, u režiji Žanka Tomića, gostovala je prošle nedelje u Bitef teatru. Scenski tekst je nastao prema naivnoj viteškoj drami “Karađorđe” mađarskog pisca Ištvana Baloga, iz vremena Prvog srpskog ustanka. Autor novog teksta Robert Lenard je radnju bitno osavremenio, gradeći urnebesno parodični mjuzikl. Događaji su smešteni u hipermarket, simbolično mesto današnjeg razjarenog kapitalizma. U okolnostima sistemskog nametanja potrošačke groznice, Crni postaje vođa pobune protiv takvog sistema, lucidno komički nazvanog turkokapitalizam.

Foto: Srđan Doroški (Ujvideki Szinhaz)

U formi uvrnuto zabavne, akcione muzičke komedije, izražena je oštra kritika podivljalog konzumerizma koji određuje savremeno društvo, stvarajući horde siromašnih, sapletenih glađu i gomilama neplaćenih računa.

Izuzetan ansambl Novosadskog pozorišta, predvođen Arpadom Mesarošom, Gaborom Pongom, Livijom Bankom i Eminom Elor, u raskošnom spoju komedije, songova i atraktivnih plesnih tačaka predstavlja društveni zahtev za pobunom. Akteri odlučno ustaju protiv korupcija, ucena i ropstva izgrađenom na strahu od gladi i neizvesnosti, boreći se sa čime god stignu, tiganjima, kutlačama, metlama. To stvara komički efektne situacije, a istovremeno izražava potpuni očaj potlačenih radnika, spremnih na borbu i golim rukama.

U stilski slojevito narativno tkivo utkane su i melodramske niti, jarko obojene ironijom koja gradi autorefleksivna, kritička značenja. Neprestano rušenje stereotipa prati ljubavnu priču između Stanoja Glavaša i Ružice, kao i Crnog i Caje. Taj parodičan pristup lomi kult heroja i dubinski problematizuje društveno generisane iluzije o svemoći vođa, nedodirljivosti političara.

Scena predstavlja hladnu unutrašnjost hipermarketa, sa visokim policama za robu i kolicima za kupce. Igru ponekada preliva dim i lajt šou, takođe u funkciji parodiranja društva spektakla, društva potrošnje.

Muzika kompozitora Davida Klema je stilski eklektična. Uključuje protestne sastojke žestokog roka, zatim turskog melosa koji boji pojavu uzurpatora, kao i idiličnih instrumentala, ironičnu pratnju potroščačke pomame.

Izbor uvrnutog stila predstave je istovremeno i njena poruka. Ona je kritički odraz apsurdnosti savremenog društva, definisanog sudarom nereda i nemorala, ali i pomahnitalom željom za kupovinom, kredom kapitalizma.

Tekst je emitovan u emisiji Kulturni centar, 26.4.2017. (46. min)

http://www.rts.rs/page/tv/sr/story/21/rts-2/2712758/kulturni-centar.html

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s